Poradnik rodzinny


Powikłania cukrzycy

      Do najwa┼╝niejszych powik┼éa┼ä cukrzycy zalicza si─Ö kwasic─Ö cukrzycow─ů i ┼Ťpi─ůczk─Ö cukrzycow─ů, powik┼éania ze strony narz─ůdu kr─ů┼╝enia oraz zaka┼╝enia, na kt├│re chorzy na cukrzyc─Ö s─ů bardziej podatni od innych os├│b.
      ┼Üpi─ůczka cukrzycowa. Jest to stan g┼é─Öbokich zaburze┼ä przemiany materii, wynikaj─ůcy ze znacznego niedoboru insuliny. W okresie przed wykryciem insuliny by┼éo to powik┼éanie bardzo cz─Öste i w├│wczas przewa┼╝aj─ůca liczba chorych na cukrzyc─Ö umiera┼éa w┼Ťr├│d objaw├│w ┼Ťpi─ůczki cukrzycowej. Obecnie przy prawid┼éowym leczeniu cukrzycy ┼Ťpi─ůczka cukrzycowa jest powik┼éaniem ca┼ékowicie wyeliminowanym. Jak wynika z zestawie┼ä o┼Ťrodk├│w diabetologicznych, dzisiaj najcz─Östsz─ů przyczyn─ů wyst─Öpowania ┼Ťpi─ůczki cukrzycowej s─ů zaniedbania leczenia, sprowadzaj─ůce si─Ö do samowolnego odstawienia przez chorego insuliny.
      Szczeg├│lnie cz─Östo ┼Ťpi─ůczka cukrzycowa wyst─Öpuje w przebiegu r├│┼╝nego rodzaju zaka┼╝e┼ä, np. anginy, grypy itp. Zwykle wskutek podwy┼╝szonej ciep┼éoty cia┼éa i utraty apetytu w tych schorzeniach chorzy ograniczaj─ů przyjmowanie pokarm├│w i r├│wnocze┼Ťnie w obawie przed niedocukrzeniem ograniczaj─ů lub odstawiaj─ů insulin─Ö. Jest to post─Öpowanie b┼é─Ödne i niebezpieczne dla ┼╝ycia chorego. Nale┼╝y podkre┼Ťli─ç, ┼╝e do┼Ť─ç powszechnie w┼Ťr├│d chorych przyj─Öty pogl─ůd, ┼╝e je┼Ťli si─Ö nie je, nie potrzeba bra─ç insuliny, jest ca┼ékowicie nies┼éuszny. Wiadomo, ┼╝e w┼éa┼Ťnie w przebiegu wszelkiego rodzaju zaka┼╝e┼ä zapotrzebowanie dobowe na insulin─Ö najcz─Ö┼Ťciej ulega podwy┼╝szeniu. Jest wi─Öc oczywiste, ┼╝e odstawienie w├│wczas insuliny mo┼╝e prowadzi─ç do ostrego zaburzenia przemiany materii, wyra┼╝aj─ůcego si─Ö wyst─ůpieniem ┼Ťpi─ůczki. Co wi─Öcej, tak┼╝e i ci chorzy, kt├│rzy normalnie nie stosuj─ů insuliny, a tylko przyjmuj─ů doustnie leki przeciwcukrzycowe (diabetol), powinni podczas infekcji okresowo stosowa─ç insulin─Ö. Je┼╝eli za┼Ť z powodu upo┼Ťledzonego apetytu przyjmowanie normalnych posi┼ék├│w jest utrudnione, nale┼╝y choremu podawa─ç do wypicia dobrze os┼éodzone p┼éyny po ka┼╝dym wstrzykni─Öciu insuliny (herbata z 6 ┼éy┼╝eczkami cukru).
      Szczeg├│lnie szybko rozwija si─Ö kwasica cukrzycowa oraz wyst─Öpuje ┼Ťpi─ůczka cukrzycowa u os├│b z cukrzyc─ů pierwotn─ů, zw┼éaszcza u m┼éodzie┼╝y. Znane s─ů przypadki wyst─ůpienia ┼Ťpi─ůczki cukrzycowej w zwi─ůzku z jednodniowym przerwaniem przyjmowania insuliny (np. podczas podr├│┼╝y).
      Istota zaburze┼ä przemiany materii w kwasicy cukrzycowej i ┼Ťpi─ůczce cukrzycowej jest bardzo skomplikowana. Z powodu ca┼ékowitego braku insuliny dochodzi do zahamowania przemiany zwi─ůzk├│w cukrowych i do bardzo du┼╝ej utraty cukru z moczem. R├│wnocze┼Ťnie ma miejsce znaczna utrata wody i sk┼éadnik├│w mineralnych. Wskutek upo┼Ťledzonej przemiany zwi─ůzk├│w cukrowych dochodzi do wzmo┼╝onego rozpadu t┼éuszcz├│w, staj─ůcych si─Ö w tej sytuacji g┼é├│wnym ┼║r├│d┼éem energii. Wzmo┼╝ona przemiana t┼éuszczowa powoduje pojawienie si─Ö du┼╝ej ilo┼Ťci kwasu acetooctowego i acetonu. Zwi─ůzki te pojawiaj─ů si─Ö w zwi─Ökszonej ilo┼Ťci we krwi, a nast─Öpnie w moczu, w kt├│rym mog─ů by─ç stwierdzone odpowiednimi metodami. Poniewa┼╝ s─ů to zwi─ůzki kwa┼Ťne, powoduj─ů one zaburzenie r├│wnowagi kwasowo-zasadowej organizmu z przesuni─Öciem w kierunku kwa┼Ťnym. St─ůd okre┼Ťlono tego rodzaju zaburzenia przemiany materii w cukrzycy poj─Öciem kwasicy.
      W obrazie klinicznym kwasicy zwraca uwag─Ö bardzo du┼╝y wielomocz i pragnienie. Zawarto┼Ť─ç cukru w moczu jest wysoka (6ÔÇö8%), r├│wnocze┼Ťnie stwierdza si─Ö w moczu aceton, za┼Ť w ci─Ö┼╝szych przypadkach tak┼╝e kwas acetooctowy. Wskutek utraty du┼╝ej ilo┼Ťci p┼éynu zaznacza si─Ö wyra┼║ne odwodnienie organizmu (suchy j─Özyk, sk├│ra sucha, tworz─ůca d┼éugo utrzymuj─ůce si─Ö fa┼édy, zapadni─Öcie si─Ö ga┼éek ocznych). W zwi─ůzku z narastaj─ůc─ů kwasic─ů pojawia si─Ö g┼é─Öbokie i szybkie oddychanie, wymioty, bardzo znaczne og├│lne os┼éabienie, w ko┼äcu dochodzi do utraty przytomno┼Ťci.
      W przebiegu tego rodzaju zaburze┼ä rozr├│┼╝nia si─Ö stan przed┼Ťpi─ůczkowy, w kt├│rym kwasica cukrzycowa oraz opisane wy┼╝ej zaburzenia przemiany materii s─ů miernie nasilone, oraz ┼Ťpi─ůczk─Ö cukrzycow─ů, w kt├│rej stwierdza si─Ö pe┼ény obraz kliniczny tego stanu chorobowego.
      Leczenie jest mo┼╝liwe wy┼é─ůcznie w warunkach szpitalnych, przy czym jest tym skuteczniejsze, im wcze┼Ťniej si─Ö je rozpocznie. O skuteczno┼Ťci leczenia decyduj─ů dos┼éownie godziny i dlatego te┼╝ chorzy w stanie kwasicy cukrzycowej powinni by─ç hospitalizowani w najbli┼╝szym zak┼éadzie s┼éu┼╝by zdrowia.
      Stwierdzenie acetonu w moczu ┼Ťwiadczy o tym, ┼╝e sytuacja jest alarmuj─ůca i konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska. W zwi─ůzku z tym, ┼╝e najcz─Ö┼Ťciej to powik┼éanie wyst─Öpuje w przebiegu r├│┼╝nych infekcji, nale┼╝y w tym okresie zwr├│ci─ç szczeg├│ln─ů uwag─Ö na w┼éa┼Ťciwe wyr├│wnanie cukrzycy.
      ┼Üpi─ůczka cukrzycowa na og├│┼é rzadko pojawia si─Ö w wieku starszym, jednak, je┼╝eli wyst─ůpi, bardzo cz─Östo ma przebieg niepomy┼Ťlny. Dlatego chorzy na tzw. cukrzyc─Ö starcz─ů, mimo ┼╝e na og├│┼é ta posta─ç schorzenia ma przebieg ┼éagodny i najcz─Ö┼Ťciej chorzy na ni─ů nie musz─ů stosowa─ç insuliny, powinni by─ç pod r├│wnie dok┼éadn─ů kontrol─ů jak chorzy na ka┼╝d─ů inn─ů posta─ç cukrzycy.
      Powik┼éania naczyniowe. Jest to bardzo du┼╝a grupa powik┼éa┼ä cukrzycy, dotycz─ůca uk┼éadu kr─ů┼╝enia. Powik┼éania te pojawiaj─ů si─Ö zwykle po d┼éu┼╝szym okresie trwania choroby, przy czym ich nasilenie mo┼╝e by─ç r├│┼╝ne. W du┼╝ym stopniu zale┼╝y ono od w┼éa┼Ťciwego kontrolowania cukrzycy. Wykazano, ┼╝e u chorych niew┼éa┼Ťciwie leczonych cz─Östo┼Ť─ç powik┼éa┼ä naczyniowych jest wielokrotnie wy┼╝sza ni┼╝ u tych, u kt├│rych cukrzyca by┼éa stale optymalnie wyr├│wnana. Poniewa┼╝ za┼Ť zmiany naczyniowe mog─ů stanowi─ç powa┼╝ne upo┼Ťledzenie zdrowia, dlaczego leczenie cukrzycy ma tak du┼╝─ů wag─Ö do w┼éa┼Ťciwego wyr├│wnania tej choroby.
      Powik┼éania naczyniowe w cukrzycy dzieli si─Ö na 2 grupy:
      Do grupy pierwszej nale┼╝─ů zmiany typu mia┼╝d┼╝ycy, umiejscowione w t─Ötnicach i t─Ötniczkach ca┼éego organizmu. Zmiany te s─ů podobne do zmian mia┼╝d┼╝ycowych stwierdzanych u os├│b nie choruj─ůcych na cukrzyc─Ö, s─ů jednak bardziej nasilone oraz ujawniaj─ů si─Ö wcze┼Ťniej. S─ů to zmiany naczyniowe nieswoiste dla cukrzycy. Zmiany mia┼╝d┼╝ycowe umiejscowione w t─Ötnicach wie┼äcowych serca mog─ů powodowa─ç wyst─Öpowanie napad├│w dusznicy bolesnej (angina pectoris), a nawet zawa┼éu mi─Ö┼Ťnia serca. Mog─ů r├│wnie┼╝ wyst─Öpowa─ç w t─Ötniczkach m├│zgowych. W cukrzycy szczeg├│lnie cz─Östo stwierdza si─Ö zmiany mia┼╝d┼╝ycowe w t─Ötnicach ko┼äczyn dolnych, co powoduje stan niedokrwienia st├│p i palc├│w. Chorzy cierpi─ů w├│wczas na b├│le w ┼éydkach podczas chodzenia (chromanie przestankowe), za┼Ť w wypadku skaleczenia lub odmro┼╝enia mog─ů pojawi─ç si─Ö na stopie owrzodzenia trudno goj─ůce si─Ö, niekiedy o przebiegu z┼éo┼Ťliwym, prowadz─ůcym do zgorzeli stopy. W takich przypadkach jedynym sposobem leczenia mo┼╝e by─ç amputacja chorej ko┼äczyny, dlatego te┼╝ chorym na cukrzyc─Ö zaleca si─Ö noszenie wygodnego obuwia, w zimie ciep┼éych po┼äczoch, poza tym unikanie skaleczenia palc├│w stopy.
      Drug─ů grup─Ö powik┼éa┼ä naczyniowych w cukrzycy stanowi─ů zmiany w zakresie najmniejszych naczy┼ä krwiono┼Ťnych, tzw. naczy┼ä w┼éosowatych, czyli kapilar├│w. Te zmiany s─ů swoiste dla cukrzycy i poza t─ů chorob─ů nie s─ů spotykane. S─ů to zmiany og├│lnoustrojowe. Jednak najlepiej poznane i daj─ůce najwyra┼║niejsze upo┼Ťledzenie stanu zdrowia s─ů zmiany naczy┼ä w┼éosowatych w zakresie siatk├│wki oka oraz w k┼é─Öbkach nerkowych. Zmiany w siatk├│wce polegaj─ů na tworzeniu si─Ö drobnych wybroczynek krwawych lub wi─Ökszych wylew├│w, na powstawaniu wysi─Öku, za┼Ť w ci─Ö┼╝szych przypadkach na rozro┼Ťcie tkanki ┼é─ůcznej na miejsce uszkodzonej tkanki nerwowej siatk├│wki. Chory zmian pocz─ůtkowych zwykle zupe┼énie nie odczuwa, natomiast przy rozleglejszych wylewach krwawych do siatk├│wki mo┼╝e doj┼Ť─ç do znacznego upo┼Ťledzenia wzroku. Zmiany w k┼é─Öbkach nerkowych w cukrzycy prowadz─ů do pojawienia si─Ö w moczu bia┼éka, wa┼éeczk├│w, krwinek czerwonych. Przy bardziej zaawansowanych zmianach wyst─Öpuj─ů obrz─Öki, niekiedy do┼Ť─ç rozleg┼ée, stwierdza si─Ö r├│wnie┼╝ nadci┼Ťnienie. We krwi stwierdza si─Ö podwy┼╝szony poziom mocznika jako wyraz upo┼Ťledzonej sprawno┼Ťci czynno┼Ťciowej nerek. Do grupy powik┼éa┼ä naczyniowych swoistych w cukrzycy zalicza si─Ö obecnie tak┼╝e tzw. cukrzycowe zapalenie nerw├│w. To powik┼éanie przejawia si─Ö najcz─Ö┼Ťciej w formie dotkliwych b├│l├│w w r├│┼╝nych okolicach cia┼éa wzd┼éu┼╝ przebiegu nerw├│w, cz─Östo tak┼╝e uporczywym, bolesnym pieczeniem d┼éoni lub st├│p.
      W wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w te dolegliwo┼Ťci ze strony uk┼éadu nerwowego spowodowane s─ů zmianami w naczyniach w┼éosowatych doprowadzaj─ůcych krew do samych pni nerwowych, a wi─Öc od┼╝ywiaj─ůcych je. Niekiedy te zaburzenia neurologiczne mog─ů dawa─ç inny obraz kliniczny, prowadz─ůc do zaburze┼ä czucia, zniesienia prawid┼éowych odruch├│w nerwowych itp.
      Zaka┼╝enia. Cz─Östo┼Ť─ç r├│┼╝nych zaka┼╝e┼ä jest ci─ůgle wy┼╝sza w┼Ťr├│d chorych na cukrzyc─Ö ni┼╝ u innych os├│b. W┼Ťr├│d tych zaka┼╝e┼ä na pierwszym miejscu nale┼╝y wymieni─ç zaka┼╝enie gru┼║licze, kt├│re jest kilkakrotnie cz─Östsze w┼Ťr├│d chorych na cukrzyc─Ö, zw┼éaszcza m┼éodocianych. Do┼Ť─ç cz─Östo zaka┼╝enie to pojawia si─Ö po przebytej ┼Ťpi─ůczce cukrzycowej, u kobiet po porodzie. Dlatego te┼╝ chorym na cukrzyc─Ö zaleca si─Ö kontrolne nadania radiologiczne p┼éuc 1 raz w roku. W razie wyst─ůpienia zaka┼╝enia gru┼║liczego nale┼╝y starannie prowadzi─ç leczenie, kt├│re w cukrzycy jest r├│wnie skuteczne, jak i u os├│b chorych na gru┼║lic─Ö bez cukrzycy.
      W┼Ťr├│d innych powa┼╝nych zaka┼╝e┼ä nale┼╝y wymieni─ç zaka┼╝enia dr├│g moczowych, w formie zapalenia miedniczek nerkowych oraz odmiedniczkowego zapalenia nerek. To schorzenie jest r├│wnie┼╝ cz─Östsze w┼Ťr├│d chorych na cukrzyc─Ö ni┼╝ w┼Ťr├│d innych grup ludno┼Ťci, przy czym najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuje u kobiet. Mo┼╝e przebiega─ç skrycie przez wiele lat, niekiedy mo┼╝e prowadzi─ç do gro┼║nych powik┼éa┼ä pod postaci─ů uszkodzenia brodawek nerkowych (zmartwiaj─ůce zapalenie brodawek nerkowych). Stany zaka┼╝enia nerek s─ů tym gro┼║niejsze dla chorych na cukrzyc─Ö, ┼╝e rozwijaj─ů si─Ö w narz─ůdzie i tak ju┼╝ przez t─Ö chorob─Ö uszkodzonym. Dlatego w razie stwierdzenia zaka┼╝enia miedniczek nerkowych nale┼╝y przeprowadzi─ç dok┼éadne i d┼éugotrwa┼ée leczenie.
      Do zaka┼╝e┼ä cz─Östo spotykanych w cukrzycy nale┼╝─ů tak┼╝e r├│┼╝nego rodzaju zaka┼╝enia sk├│rne. Zwykle nie s─ů to stany gro┼║ne, ale uporczywe, niekiedy sprawiaj─ů du┼╝e dolegliwo┼Ťci, np. ┼Ťwi─ůd. Nale┼╝─ů tu r├│┼╝nego rodzaju zaka┼╝enia ropne sk├│ry, czyraki, zaka┼╝enia grzybicze, szczeg├│lnie cz─Öste w okolicy narz─ůd├│w rodnych. U m─Ö┼╝czyzn spotyka si─Ö zapalenie ┼╝o┼é─Ödzi i napletka.
      W cukrzycy do┼Ť─ç cz─Östo dochodzi do zaniku dzi─ůse┼é z r├│wnoczesnym stanem zapalnym w z─Öbodo┼éach. Powoduje to przedwczesne wypadanie z─Öb├│w.
      Uporz─ůdkowanie stanu uz─Öbienia jest rzecz─ů bardzo wa┼╝n─ů, gdy┼╝ istniej─ůce oko┼éoz─Öbowe ogniska zaka┼╝enia mog─ů wp┼éywa─ç niekorzystnie na przebieg cukrzycy.
      Inne powik┼éania cukrzycy. Poza wy┼╝ej wymienionymi, cukrzyca mo┼╝e dawa─ç jeszcze inne powik┼éania, kt├│re s─ů jednak rzadsze i nie wp┼éywaj─ů zasadniczo na przebieg choroby. W cukrzycy do┼Ť─ç cz─Östo dochodzi do zm─Ötnienia soczewki oka, czyli do wyst─ůpienia za─çmy. Za─çma pojawiaj─ůca si─Ö w cukrzycy m┼éodzie┼äczej, najcz─Ö┼Ťciej po przebytych stanach ┼Ťpi─ůczkowych, jest powik┼éaniem swoistym dla tego schorzenia. Natomiast za─çma, pojawiaj─ůca si─Ö w p├│┼║niejszym okresie ┼╝ycia, niczym nie r├│┼╝ni si─Ö od zwyk┼éej za─çmy starczej, co najwy┼╝ej pojawia si─Ö nieco wcze┼Ťniej. Innym powik┼éaniem cukrzycy s─ů zmiany sk├│rne pojawiaj─ůce si─Ö na stopach i podudziach w formie ┼╝├│┼étych guzk├│w, kt├│re z czasem zanikaj─ů pozostawiaj─ůc cienk─ů blizn─Ö. S─ů to ogniska tzw. lipoidowego obumierania sk├│ry. Jest to powik┼éanie do┼Ť─ç rzadkie. W┼Ťr├│d powik┼éa┼ä dotycz─ůcych narz─ůdu ruchu nale┼╝y wymieni─ç wyst─Öpuj─ůce niekiedy zmiany kostne, zw┼éaszcza st├│p, a tak┼╝e do┼Ť─ç cz─Östo spotykany przykurcz ostatnich dw├│ch palc├│w d┼éoni.
      Cukrzyca, zw┼éaszcza jej posta─ç regulacyjna, wyst─Öpuje do┼Ť─ç cz─Östo w skojarzeniu z innymi schorzeniami, jak kamica p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego, kamica nerkowa, nadci┼Ťnienie, dna. Niekt├│re z tych schorze┼ä mog─ů r├│wnie┼╝ by─ç uwa┼╝ane za wyraz zaburzonej przemiany materii.

Spis tre┼Ťci:
Choroby zaka┼║ne
 Wiadomo┼Ťci og├│lne
 Zapobieganie chorobom zaka┼║nym
 Angina
 B┼éonica
 Czerwonka
 Dur brzuszny
 Gor─ůczka trzydniowa
 Grypa
 Katar
 Krztusiec
 Mononukleoza zaka┼║na
 Odra
 Ospa prawdziwa
 Ospa wietrzna
 P┼éonica
 R├│┼╝yczka
 ┼Üwinka
 T─Ö┼╝ec
 W┼Ťcieklizna
 Zapalenie jamy ustnej i dzi─ůse┼é
 Zapalenie opon m├│zgowo-rdzeniowych
 Zimnica
 ┼╗├│┼étaczka zaka┼║na
Choroby jamy ustnej
 B├│l z─Öba
 Obrz─Ök twarzy
 Parodontoza
 Pr├│chnica z─Öb├│w
 Problemy z z─Öbami u kobiety w ci─ů┼╝y
 Ropnie pochodzenia z─Öbowego
 Ropowica oko┼éoszcz─Ökowa
 Skutki nieleczenia z─Öb├│w u dzieci
 Usuwanie z─Öb├│w
 Zapalenie ko┼Ťci szcz─Ök
 Zapalenie miazgi z─Öba
 Zapalenie oz─Öbnej
 Zgorzel miazgi z─Öba
Urazy i obra┼╝enia
 Odmro┼╝enia
 Oparzenia
 Pierwsza pomoc przy zranieniu
 Pora┼╝enie pr─ůdem elektrycznym
 Post─Öpowanie przy z┼éamaniu
 Powik┼éania ran zaka┼╝onych
 Rany i skaleczenia
 Urazy czaszki
 Z┼éamania
 Z┼éamania w obr─Öbie klatki piersiowej
 Z┼éamanie ko┼äczyny dolnej
 Z┼éamanie ko┼äczyny g├│rnej
 Z┼éamanie kr─Ögos┼éupa
 Z┼éamanie miednicy
 Zwichni─Öcia
Choroby oczu
 J─Öczmie┼ä
 Grad├│wka
 Ostre zapalenie spoj├│wek
 Przewlek┼ée zapalenie spoj├│wek
 Epidemiczne zapalenie spoj├│wek
 Inne zapalenia spoj├│wek
 Zapalenie brzeg├│w powiek
 Zapalenie woreczka ┼ézowego
 Zmiany uczuleniowe powiek
 Zapalenia rog├│wki
 Najcz─Östsze zapalenia powierzchowne rog├│wki
 Nast─Öpstwa zmian zapalnych rog├│wki
 Zapalenie t─Öcz├│wki i cia┼éka rz─Öskowego
 Urazy mechaniczne oka
 Oparzenia oka
 Napromieniowanie oka
 Za─çma (katarakta)
 Jaskra
 Zapalenie naczyni├│wki
 Odwarstwienie siatk├│wki
 Zakrzep ┼╝y┼éy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zator t─Ötnicy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zapalenie nerwu wzrokowego
 Czerniak oka
 Glejak siatk├│wki
 Zez
 Kr├│tkowzroczno┼Ť─ç
Choroby narz─ůdu moczowego
 Choroby p─Öcherza moczowego
 Kamica nerkowa
 Nerczyca
 Niewydolno┼Ť─ç nerek
 Odmiedniczkowe zapalenie nerek
 Ostre zapalenie k┼é─Öbk├│w nerkowych
 Przerost gruczo┼éu krokowego
 Przewlek┼ée zapalenie k┼é─Öbk├│w nerek
Choroby przewodu pokarmowego
 Choroba wrzodowa dwunastnicy
 Choroba wrzodowa ┼╝o┼é─ůdka
 Guzy krwawnicze odbytu i odbytnicy
 Kamica ┼╝├│┼éciowa
 Marsko┼Ť─ç w─ůtroby
 Nerwice przewodu pokarmowego
 Niedro┼╝no┼Ť─ç jelit
 Nowotwory odbytnicy
 Objawy chor├│b przewodu pokarmowego
 Ostre zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Ostre zapalenie trzustki
 Ostry nie┼╝yt jelit
 Ostry nie┼╝yt ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼ée zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Przewlek┼ée zapalenie trzustki
 Przewlek┼ée zapalenie ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼éy nie┼╝yt jelit
 Rak ┼╝o┼é─ůdka
 Zapalenie wyrostka robaczkowego
Choroby sk├│ry
 Bielactwo
 Brodawki
 Choroby alergiczne sk├│ry
 Czyrak
 Grzybica nask├│rkowa
 Grzybice ow┼éosionej sk├│ry g┼éowy
 Liszaj rumieniowaty
 Liszajec
 ┼üojotok sk├│ry
 ┼üupie┼╝
 ┼üupie┼╝ ┼éojotokowy
 ┼üuszczyca
 ┼üysienie
 ┼üysienie ┼éojotokowe
 ┼üysienie plackowate
 Nowotwory sk├│ry
 Opryszczka zwyk┼éa
 Ostudy
 Ow┼éosienie nadmierne
 Owrzodzenia podudzi
 Piegi
 Pocenie si─Ö d┼éoni
 Pocenie si─Ö pach
 Pocenie si─Ö st├│p
 Pokrzywka
 Potnica
 Pot├│wki
 P├│┼épasiec
 Ropnie mnogie pach
 Ropowica i ropie┼ä
 ┼Üwierzb
 ┼Üwierzbi─ůczka
 Tr─ůdzik pospolity
 Tr─ůdzik r├│┼╝owaty
 Wszawica
 Wyprysk
 Wyprysk dzieci─Öcy
 Wyprzenie bakteryjne
 Zaka┼╝enia dro┼╝d┼╝akowe
 Zaka┼╝enia ropne
 Znamiona
Choroby reumatyczne
 Go┼Ťciec pozastawowy
 Go┼Ťciec przewlek┼éy post─Öpuj─ůcy
 Reumatyzm i profilaktyka ruchowa
 Zesztywniaj─ůce zapalenie staw├│w kr─Ögos┼éupa
 Zwyrodnienie staw├│w
Choroby przemiany materii
 Artretyzm
 Cukrzyca
 Leczenie cukrzycy
 Leczenie dny
 Leczenie oty┼éo┼Ťci
 Leki przeciwcukrzycowe doustne
 Obraz kliniczny cukrzycy
 Obraz kliniczny dny
 Oty┼éo┼Ť─ç
 Oznaczanie cukru w moczu i krwi
 Powik┼éania cukrzycy
 Powik┼éania oty┼éo┼Ťci
 Powik┼éania przy leczeniu insulin─ů
 Przyczyny oty┼éo┼Ťci
 Przyczyny zaburze┼ä przemiany materii w cukrzycy
 Zagro┼╝enia dla chorych na cukrzyc─Ö
Choroby alergiczne
 Alergia polekowa
 Astma - dychawica oskrzelowa
 Choroba posurowicza
 Co to jest alergia
 Liszaj pokrzywkowy
 Nie┼╝yt py┼ékowy
 Obrz─Ök naczynioruchowy
 ┼Üwierzbi─ůczka - Liszaj przewlek┼éy
 Wyprysk alergiczny
 Zapobieganie i leczenie alergii
 Zmiany alergiczne
Choroby układu nerwowego
 B├│le g┼éowy
 B├│le tu┼éowia
 Dr─Ötwienia i mrowienia
 Dr┼╝enia
 Dystonia torsyjna
 Gru┼║lica uk┼éadu nerwowego
 Ki┼éa uk┼éadu nerwowego
 Kr─Öcz kurczowy karku
 Leczenie b├│l├│w g┼éowy
 Migrena
 Miopatie
 M├│zgowe pora┼╝enie dzieci─Öce
 Nerwob├│le ko┼äczyn
 Nerwob├│le twarzy
 Niedow┼éady i pora┼╝enia
 Nowotw├│r m├│zgu
 Padaczka
 Stan padaczkowy
 Padaczka a dziedziczno┼Ť─ç
 Wyniki leczenia padaczki
 Parestezje napadowe
 Parkinsonizm
 Pora┼╝enia nerw├│w czaszkowych
 Post─Öpowanie w b├│lach g┼éowy
 Przewlek┼ée zapalenie opon
 Ruchy pl─ůsawicze
 Rwa kulszowa
 Stan ┼Ťpi─ůczkowy
 Stwardnienie rozsiane m├│zgu i rdzenia
 Urazy czaszki i m├│zgu
 Uszkodzenie nerw├│w obwodowych
 Zaburzenia chodu
 Zaburzenia unerwienia mimowolnego
 Zanik mi─Ö┼Ťni
 Zapalenia m├│zgu i rdzenia
 Zaburzenia w kr─ů┼╝eniu krwi w m├│zgu i rdzeniu
 Zawroty g┼éowy
 Znieczulenia
Choroby chirurgiczne
 Wrodzone wady serca
 Wady serca nabyte
 Zastrza┼é i zanokcica
 Zapalenie szpiku
 Uwi─Ö┼║ni─Öcie przepukliny
 Rozlane zapelenie otrzewnej
 ┼╗ylaki
Choroby jamy ustnej
 Ropie┼ä j─Özyka
 Ropowica dna jamy ustnej
 Promienica
 Zapalenie ┼Ťlinianek
 Zapalenia swoiste jamy ustnej
 Objawy awitaminozy w jamie ustnej
 Nowotwory jamy ustnej
 Nowotwory ┼Ťlinianek
 Urazy jamy ustnej i gard┼éa
 Cia┼éa obce w obr─Öbie ust i gard┼éa
 Ostre zapalenie gard┼éa
 Ropie┼ä oko┼éomigda┼ékowy
 Angina Plaut-Vincenta
 Zapalenie przewlek┼ée gard┼éa i migda┼ék├│w
 Nowotwory gard┼éa
 Stany zapalne pier┼Ťcienia migda┼ékowego u dzieci
 Przerost migda┼ék├│w w wieku dzieci─Öcym
 Operacja migda┼ék├│w
 Cia┼éa obce w prze┼éyku

Pomoc Linki O Serwisie
O nas
Formularz kontaktowy
Poradnik domowy
Poradnik działkowca
Spryciarze
Polskie Składy Budowlane
Jak to działa
Reklama
Jak doda─ç strone
Copyright ┬ę poradnik-rodzinny.pl All Rights Reserved.