Poradnik rodzinny


Płonica

      P┼éonica (szkarlatyna) jest ostr─ů chorob─ů zaka┼║n─ů, wywo┼éan─ů, przez zarazek zwany paciorkowcem. Cechuje te chorob─Ö: ostry stan zapalny gard┼éa, wysypka, gor─ůczka i wymioty oraz sk┼éonno┼Ť─ç do p├│┼║nych powik┼éa┼ä.
      P┼éonica wyst─Öpuje epidemicznie zar├│wno w Polsce, jak i w innych krajach, daj─ůc rocznie raz wi─Öksz─ů, raz mniejsz─ů liczb─Ö zachorowa┼ä; choroba ta straci┼éa jednak obecnie znacznie na swej z┼éo┼Ťliwo┼Ťci, a ┼Ťmiertelno┼Ť─ç z powodu p┼éonicy obni┼╝y┼éa si─Ö do 0,l% ÔÇö to znaczy, ┼╝e na 1000 przypadk├│w p┼éonicy umiera zaledwie 1 chory.
      ┼╣r├│d┼éa zaka┼╝enia. P┼éonic─Ö (szkarlatyn─Ö) wywo┼éuje bardzo rozpowszechniony zarazek, tzw. paciorkowiec; ┼║r├│d┼éem zaka┼╝enia jest najcz─Ö┼Ťciej chory na p┼éonic─Ö, w kt├│rego nosie i gardle znajduje si─Ö ten zarazek. Ze ┼Ťlin─ů chorego zarazek dostaje si─Ö na przedmioty przez niego u┼╝ywane, na po┼Ťciel, naczynia, jest rozpylany w pokoju chorego, mo┼╝e znajdowa─ç si─Ö wsz─Ödzie, nawet w kurzu. ┼╣r├│d┼éem zaka┼╝enia w przypadkach p┼éonicy jest jednak nie tylko chory, ale mo┼╝e nim by─ç r├│wnie┼╝ ozdrowieniec, czyli cz┼éowiek, kt├│ry po przechorowaniu p┼éonicy ma nadal w swoim gardle zarazki. Zaka┼╝a─ç mo┼╝e tylko "nosiciel", czyli cz┼éowiek zupe┼énie zdrowy, w kt├│rego gardle znajduj─ů si─Ö zarazki chorobotw├│rcze dla innych, natomiast oboj─Ötne dla niego. St─ůd te┼╝ na p┼éonic─Ö mo┼╝na zachorowa─ç nie stykaj─ůc si─Ö z chorymi na t─Ö chorob─Ö, przebywaj─ůc w otoczeniu ludzi zdrowych. Dlatego w przypadku p┼éonicy cz─Östo trudno jest ustali─ç ┼║r├│d┼éo zaka┼╝enia.
      Na szkarlatyn─Ö choruj─ů najcz─Ö┼Ťciej dzieci w wieku od 2 do 5 lat. Przebycie tej choroby daje prawie ca┼ékowit─ů odporno┼Ť─ç, jakkolwiek s─ů notowane czasami przypadki dwukrotnego, a nawet wielokrotnego jej przechorowania. U noworodk├│w i niemowl─ůt stwierdza si─Ö p┼éonic─Ö bardzo rzadko, gdy┼╝ matka przekazuje im odporno┼Ť─ç, kt├│ra utrzymuje si─Ö najcz─Ö┼Ťciej do ko┼äca 1 roku ┼╝ycia. Doro┼Ťli choruj─ů na p┼éonic─Ö rzadko, gdy┼╝ z wiekiem odporno┼Ť─ç na t─Ö chorob─Ö wzrasta, nawet bez jej przechorowania.
      Okres wyl─Ögania. Od chwili zaka┼╝enia si─Ö do chwili wyst─ůpienia pierwszych objaw├│w choroby up┼éywa 5ÔÇö7 dni: je┼Ťli wi─Öc dziecko odizolowane od ┼║r├│d┼éa zaka┼╝enia w przeci─ůgu 7 dni nie zdradza ┼╝adnych objaw├│w chorobowych, mo┼╝emy by─ç pewni, ┼╝e si─Ö tym razem nie zarazi┼éo.
      Przebieg choroby. Choroba zaczyna si─Ö nagle, gor─ůczk─ů, cz─Östo wymiotami i b├│lem gard┼éa (tzw. angina szkarlatynowa). Prawie r├│wnocze┼Ťnie z gor─ůczk─ů pojawia si─Ö wysypka, zwykle od razu na ca┼éym ciele. Wysypka jest drobna, najwyra┼║niejsza jest w miejscach "nagrzanych", a wi─Öc na brzuchu, po┼Ťladkach, w pachwinach. Na twarzy wysypka omija t─Ö cz─Ö┼Ť─ç, kt├│ra znajduje si─Ö mi─Ödzy fa┼édami policzk├│w. Policzki s─ů cz─Östo silnie zaczerwienione. W ten spos├│b dooko┼éa ust odcina si─Ö blada przestrze┼ä tworz─ůc tzw. tr├│jk─ůt p┼éoniczy.
      W przebiegu p┼éonicy zmiany chorobowe zawsze wyst─Öpuj─ů w gardle ÔÇö jest ono ┼╝ywoczerwone, migda┼éki s─ů obrz─Ökni─Öte, czasem z ma┼éymi nalotami lub bia┼éymi czopkami. J─Özyk jest pocz─ůtkowo ob┼éo┼╝ony, a po 2ÔÇö3 dniach oczyszcza si─Ö i staje si─Ö ┼╝ywoczerwony, ze stercz─ůcymi brodawkami. Cz─Östo ulegaj─ů powi─Ökszeniu w─Öz┼éy ch┼éonne szyi (gruczo┼éy limfatyczne). S─ů one bolesne przy ucisku. Po up┼éywie mniej wi─Öcej tygodnia wszystkie objawy mijaj─ů i dziecko, cho─ç zwykle blade i bez apetytu, czuje si─Ö na og├│┼é dobrze.
      Mimo dobrego stanu, mog─ů wyst─ůpi─ç w tym czasie r├│┼╝ne powik┼éania, dlatego te┼╝ nale┼╝y chorego przetrzyma─ç jaki┼Ť czas w ┼é├│┼╝ku. Po ust─ůpieniu wysypki sk├│ra ┼éuszczy si─Ö na twarzy i tu┼éowiu ┼éuszczenie wyst─Öpuje ju┼╝ pod koniec pierwszego tygodnia; na stopach i d┼éoniach sk├│ra ┼éuszczy si─Ö w 3ÔÇö4 tygodniu choroby; to "p┼éatowe" ┼éuszczenie sk├│ry jest bardzo typowe dla p┼éonicy. Je┼Ťli wysypka jest bardzo sk─ůpa, ┼éuszczenie mo┼╝e prawie nie wyst─ůpi─ç lub przebiec niepostrze┼╝enie.
      Bywaj─ů przypadki, ┼╝e rodzice wzywaj─ů lekarza dopiero wtedy, kiedy sk├│ra dziecka zaczyna si─Ö ┼éuszczy─ç; zdarza si─Ö to wtedy, gdy okres wst─Öpny p┼éonicy przebiega bardzo lekko, niepostrze┼╝enie dla otoczenia. W├│wczas jednak jest ju┼╝ po chorobie, dziecko nie jest ju┼╝ ┼║r├│d┼éem zaka┼╝enia dla otoczenia i lekarz zwykle nie stosuje ┼╝adnych lek├│w. Natomiast nawet w przypadkach o tak lekkim przebiegu mog─ů wyst─ůpi─ç powik┼éania i wobec tego przez okres kilku tygodni nale┼╝y dziecko otoczy─ç szczeg├│lnie troskliw─ů opiek─ů.
      Powik┼éania. Do najcz─Östszych powik┼éa┼ä w przebiegu p┼éonicy nale┼╝─ů: powi─Ökszenie w─Öz┼é├│w ch┼éonnych szyi, zapalenie ucha ┼Ťrodkowego, zapalenie nerek (objawiaj─ůce si─Ö m.in. sk─ůpym wydzielaniem, ciemnego, m─Ötnego moczu), zapalenie staw├│w. Powik┼éaniom tym zwykle towarzyszy gor─ůczka. W razie ich wyst─ůpienia nale┼╝y natychmiast wezwa─ç lekarza.
      Rozpoznanie. Rozpoznanie p┼éonicy by┼éo du┼╝o ┼éatwiejsze dawniej ÔÇö wobec typowego i raczej ci─Ö┼╝kiego przebiegu choroby. Obecnie zdarzaj─ů si─Ö cz─Östo przypadki tak nietypowo przebiegaj─ůce, ┼╝e nawet do┼Ťwiadczony lekarz mo┼╝e mie─ç w─ůtpliwo┼Ťci co do rozpoznania. Przy podejrzeniu p┼éonicy chorego koniecznie musi zobaczy─ç lekarz i tylko lekarz ustali rozpoznanie.
      Leczenie. Chory na p┼éonic─Ö podlega leczeniu w szpitalu zaka┼║nym przez okres 6 dni, jednak lekarz mo┼╝e si─Ö zgodzi─ç na pozostawienie chorego w domu, je┼Ťli stwierdzi, ┼╝e rodzina mo┼╝e zapewni─ç choremu w┼éa┼Ťciw─ů opiek─Ö, zastosuje si─Ö do zalece┼ä lekarskich i b─Ödzie przestrzega─ç przepis├│w sanitarnych, zapewniaj─ůc tym bezpiecze┼ästwo otoczeniu. Leczenie p┼éonicy polega przede wszystkim na podaniu choremu penicyliny. Obecnie podajemy penicylin─Ö codziennie przez okres 6 dni. Po 6 dniach chory przestaje zaka┼╝a─ç otoczenie i najcz─Ö┼Ťciej jest wypisywany ze szpitala. Po powrocie do domu chory powinien pozostawa─ç nadal w ┼é├│┼╝ku jeszcze przez okres 12ÔÇö14 dni (dotyczy to r├│wnie┼╝ leczonych w domu); prowadzi─ç oszcz─Ödzaj─ůcy tryb ┼╝ycia i nie styka─ç si─Ö z wi─Ökszymi grupami os├│b (przedszkole, szko┼éa, miejsce pracy). Nie chodzi tu o obaw─Ö szerzenia zaka┼╝enia, ale o to, aby sam chory nie zarazi┼é si─Ö inn─ů chorob─ů w okresie zdrowienia.
      Nie powinno si─Ö przerywa─ç leczenia mimo ┼éagodnych objaw├│w, bo d┼éu┼╝sze podawanie penicyliny zapobiega p├│┼║nym powik┼éaniom, kt├│re mog─ů wyst─ůpi─ç nawet przy naj┼éagodniejszym przebiegu p┼éonicy. Je┼╝eli leczenie chorego na p┼éonic─Ö prowadzone jest w domu ÔÇö musi by─ç on umieszczony w oddzielnym pokoju. Dost─Öp do tego pokoju powinno mie─ç jak najmniej os├│b. Ka┼╝da osoba wchodz─ůca do pokoju chorego powinna nak┼éada─ç fartuch, a tak┼╝e i chusteczk─Ö na g┼éow─Ö, a po wyj┼Ťciu i zdj─Öciu fartucha my─ç r─Öce. Naczynia, przeznaczone wy┼é─ůcznie dla chorego, powinny by─ç myte oddzielnie. Po wyzdrowieniu chorego nale┼╝y przeprowadzi─ç dezynfekcj─Ö pokoju.
      Piel─Ögnowanie i dieta. W pierwszych dniach choroby, gdy chory ma du┼╝─ů sk┼éonno┼Ť─ç do wymiot├│w, nie nale┼╝y go karmi─ç "si┼é─ů", wystarczy co jaki┼Ť czas dawa─ç mu pi─ç niewielkie ilo┼Ťci ch┼éodnych napoj├│w (herbata, soki owocowe, kompot). Gdy wymioty ustan─ů, stosujemy zwyk┼é─ů lekk─ů diet─Ö, a wi─Öc z jad┼éospisu chorego wy┼é─ůczamy jedynie pokarmy t┼éuste i ci─Ö┼╝ko strawne. Nawet przy gor─ůczce chory mo┼╝e otrzymywa─ç mleko, lekkie zupy, chudy ros├│┼é, ziemniaki, chude mi─Öso, jajka, owoce i twar├│g. Nie nale┼╝y r├│wnie┼╝ ogranicza─ç soli. Przy zapaleniu nerek w przebiegu p┼éonicy naturalnie obowi─ůzuje ┼Ťcis┼éa dieta. O sposobie ┼╝ywienia dziecka decyduje lekarz. Piel─Ögnuj─ůc chorego na p┼éonic─Ö nale┼╝y dobrze wietrzy─ç pok├│j, nie przegrzewa─ç chorego, dba─ç o czysto┼Ť─ç cia┼éa i ust (cz─Öste p┼éukanie ust). W razie du┼╝ego ┼éuszczenia si─Ö sk├│ry smarujemy j─ů olejem lub wazelin─ů.

Spis tre┼Ťci:
Choroby zaka┼║ne
 Wiadomo┼Ťci og├│lne
 Zapobieganie chorobom zaka┼║nym
 Angina
 B┼éonica
 Czerwonka
 Dur brzuszny
 Gor─ůczka trzydniowa
 Grypa
 Katar
 Krztusiec
 Mononukleoza zaka┼║na
 Odra
 Ospa prawdziwa
 Ospa wietrzna
 P┼éonica
 R├│┼╝yczka
 ┼Üwinka
 T─Ö┼╝ec
 W┼Ťcieklizna
 Zapalenie jamy ustnej i dzi─ůse┼é
 Zapalenie opon m├│zgowo-rdzeniowych
 Zimnica
 ┼╗├│┼étaczka zaka┼║na
Choroby jamy ustnej
 B├│l z─Öba
 Obrz─Ök twarzy
 Parodontoza
 Pr├│chnica z─Öb├│w
 Problemy z z─Öbami u kobiety w ci─ů┼╝y
 Ropnie pochodzenia z─Öbowego
 Ropowica oko┼éoszcz─Ökowa
 Skutki nieleczenia z─Öb├│w u dzieci
 Usuwanie z─Öb├│w
 Zapalenie ko┼Ťci szcz─Ök
 Zapalenie miazgi z─Öba
 Zapalenie oz─Öbnej
 Zgorzel miazgi z─Öba
Urazy i obra┼╝enia
 Odmro┼╝enia
 Oparzenia
 Pierwsza pomoc przy zranieniu
 Pora┼╝enie pr─ůdem elektrycznym
 Post─Öpowanie przy z┼éamaniu
 Powik┼éania ran zaka┼╝onych
 Rany i skaleczenia
 Urazy czaszki
 Z┼éamania
 Z┼éamania w obr─Öbie klatki piersiowej
 Z┼éamanie ko┼äczyny dolnej
 Z┼éamanie ko┼äczyny g├│rnej
 Z┼éamanie kr─Ögos┼éupa
 Z┼éamanie miednicy
 Zwichni─Öcia
Choroby oczu
 J─Öczmie┼ä
 Grad├│wka
 Ostre zapalenie spoj├│wek
 Przewlek┼ée zapalenie spoj├│wek
 Epidemiczne zapalenie spoj├│wek
 Inne zapalenia spoj├│wek
 Zapalenie brzeg├│w powiek
 Zapalenie woreczka ┼ézowego
 Zmiany uczuleniowe powiek
 Zapalenia rog├│wki
 Najcz─Östsze zapalenia powierzchowne rog├│wki
 Nast─Öpstwa zmian zapalnych rog├│wki
 Zapalenie t─Öcz├│wki i cia┼éka rz─Öskowego
 Urazy mechaniczne oka
 Oparzenia oka
 Napromieniowanie oka
 Za─çma (katarakta)
 Jaskra
 Zapalenie naczyni├│wki
 Odwarstwienie siatk├│wki
 Zakrzep ┼╝y┼éy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zator t─Ötnicy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zapalenie nerwu wzrokowego
 Czerniak oka
 Glejak siatk├│wki
 Zez
 Kr├│tkowzroczno┼Ť─ç
Choroby narz─ůdu moczowego
 Choroby p─Öcherza moczowego
 Kamica nerkowa
 Nerczyca
 Niewydolno┼Ť─ç nerek
 Odmiedniczkowe zapalenie nerek
 Ostre zapalenie k┼é─Öbk├│w nerkowych
 Przerost gruczo┼éu krokowego
 Przewlek┼ée zapalenie k┼é─Öbk├│w nerek
Choroby przewodu pokarmowego
 Choroba wrzodowa dwunastnicy
 Choroba wrzodowa ┼╝o┼é─ůdka
 Guzy krwawnicze odbytu i odbytnicy
 Kamica ┼╝├│┼éciowa
 Marsko┼Ť─ç w─ůtroby
 Nerwice przewodu pokarmowego
 Niedro┼╝no┼Ť─ç jelit
 Nowotwory odbytnicy
 Objawy chor├│b przewodu pokarmowego
 Ostre zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Ostre zapalenie trzustki
 Ostry nie┼╝yt jelit
 Ostry nie┼╝yt ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼ée zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Przewlek┼ée zapalenie trzustki
 Przewlek┼ée zapalenie ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼éy nie┼╝yt jelit
 Rak ┼╝o┼é─ůdka
 Zapalenie wyrostka robaczkowego
Choroby sk├│ry
 Bielactwo
 Brodawki
 Choroby alergiczne sk├│ry
 Czyrak
 Grzybica nask├│rkowa
 Grzybice ow┼éosionej sk├│ry g┼éowy
 Liszaj rumieniowaty
 Liszajec
 ┼üojotok sk├│ry
 ┼üupie┼╝
 ┼üupie┼╝ ┼éojotokowy
 ┼üuszczyca
 ┼üysienie
 ┼üysienie ┼éojotokowe
 ┼üysienie plackowate
 Nowotwory sk├│ry
 Opryszczka zwyk┼éa
 Ostudy
 Ow┼éosienie nadmierne
 Owrzodzenia podudzi
 Piegi
 Pocenie si─Ö d┼éoni
 Pocenie si─Ö pach
 Pocenie si─Ö st├│p
 Pokrzywka
 Potnica
 Pot├│wki
 P├│┼épasiec
 Ropnie mnogie pach
 Ropowica i ropie┼ä
 ┼Üwierzb
 ┼Üwierzbi─ůczka
 Tr─ůdzik pospolity
 Tr─ůdzik r├│┼╝owaty
 Wszawica
 Wyprysk
 Wyprysk dzieci─Öcy
 Wyprzenie bakteryjne
 Zaka┼╝enia dro┼╝d┼╝akowe
 Zaka┼╝enia ropne
 Znamiona
Choroby reumatyczne
 Go┼Ťciec pozastawowy
 Go┼Ťciec przewlek┼éy post─Öpuj─ůcy
 Reumatyzm i profilaktyka ruchowa
 Zesztywniaj─ůce zapalenie staw├│w kr─Ögos┼éupa
 Zwyrodnienie staw├│w
Choroby przemiany materii
 Artretyzm
 Cukrzyca
 Leczenie cukrzycy
 Leczenie dny
 Leczenie oty┼éo┼Ťci
 Leki przeciwcukrzycowe doustne
 Obraz kliniczny cukrzycy
 Obraz kliniczny dny
 Oty┼éo┼Ť─ç
 Oznaczanie cukru w moczu i krwi
 Powik┼éania cukrzycy
 Powik┼éania oty┼éo┼Ťci
 Powik┼éania przy leczeniu insulin─ů
 Przyczyny oty┼éo┼Ťci
 Przyczyny zaburze┼ä przemiany materii w cukrzycy
 Zagro┼╝enia dla chorych na cukrzyc─Ö
Choroby alergiczne
 Alergia polekowa
 Astma - dychawica oskrzelowa
 Choroba posurowicza
 Co to jest alergia
 Liszaj pokrzywkowy
 Nie┼╝yt py┼ékowy
 Obrz─Ök naczynioruchowy
 ┼Üwierzbi─ůczka - Liszaj przewlek┼éy
 Wyprysk alergiczny
 Zapobieganie i leczenie alergii
 Zmiany alergiczne
Choroby układu nerwowego
 B├│le g┼éowy
 B├│le tu┼éowia
 Dr─Ötwienia i mrowienia
 Dr┼╝enia
 Dystonia torsyjna
 Gru┼║lica uk┼éadu nerwowego
 Ki┼éa uk┼éadu nerwowego
 Kr─Öcz kurczowy karku
 Leczenie b├│l├│w g┼éowy
 Migrena
 Miopatie
 M├│zgowe pora┼╝enie dzieci─Öce
 Nerwob├│le ko┼äczyn
 Nerwob├│le twarzy
 Niedow┼éady i pora┼╝enia
 Nowotw├│r m├│zgu
 Padaczka
 Stan padaczkowy
 Padaczka a dziedziczno┼Ť─ç
 Wyniki leczenia padaczki
 Parestezje napadowe
 Parkinsonizm
 Pora┼╝enia nerw├│w czaszkowych
 Post─Öpowanie w b├│lach g┼éowy
 Przewlek┼ée zapalenie opon
 Ruchy pl─ůsawicze
 Rwa kulszowa
 Stan ┼Ťpi─ůczkowy
 Stwardnienie rozsiane m├│zgu i rdzenia
 Urazy czaszki i m├│zgu
 Uszkodzenie nerw├│w obwodowych
 Zaburzenia chodu
 Zaburzenia unerwienia mimowolnego
 Zanik mi─Ö┼Ťni
 Zapalenia m├│zgu i rdzenia
 Zaburzenia w kr─ů┼╝eniu krwi w m├│zgu i rdzeniu
 Zawroty g┼éowy
 Znieczulenia
Choroby chirurgiczne
 Wrodzone wady serca
 Wady serca nabyte
 Zastrza┼é i zanokcica
 Zapalenie szpiku
 Uwi─Ö┼║ni─Öcie przepukliny
 Rozlane zapelenie otrzewnej
 ┼╗ylaki
Choroby jamy ustnej
 Ropie┼ä j─Özyka
 Ropowica dna jamy ustnej
 Promienica
 Zapalenie ┼Ťlinianek
 Zapalenia swoiste jamy ustnej
 Objawy awitaminozy w jamie ustnej
 Nowotwory jamy ustnej
 Nowotwory ┼Ťlinianek
 Urazy jamy ustnej i gard┼éa
 Cia┼éa obce w obr─Öbie ust i gard┼éa
 Ostre zapalenie gard┼éa
 Ropie┼ä oko┼éomigda┼ékowy
 Angina Plaut-Vincenta
 Zapalenie przewlek┼ée gard┼éa i migda┼ék├│w
 Nowotwory gard┼éa
 Stany zapalne pier┼Ťcienia migda┼ékowego u dzieci
 Przerost migda┼ék├│w w wieku dzieci─Öcym
 Operacja migda┼ék├│w
 Cia┼éa obce w prze┼éyku

Pomoc Linki O Serwisie
O nas
Formularz kontaktowy
Poradnik domowy
Poradnik działkowca
Spryciarze
Polskie Składy Budowlane
Jak to działa
Reklama
Jak doda─ç strone
Copyright ┬ę poradnik-rodzinny.pl All Rights Reserved.