Poradnik rodzinny


Oparzenia

      Wiemy, ┼╝e zasadniczym elementem sk┼éadowym ┼╝ywych ustroj├│w s─ů bia┼éka. Stanowi─ů one jedyny w swoim rodzaju i nieodzowny sk┼éadnik ka┼╝dej ┼╝ywej istoty; bez bia┼éek nie ma ┼╝ycia. Bia┼éka mog─ů istnie─ç i pe┼éni─ç swoje czynno┼Ťci tylko w odpowiednich warunkach wewn─Ötrznych i zewn─Ötrznych, do kt├│rych nale┼╝y mi─Ödzy innymi ciep┼éota otoczenia. Zar├│wno temperatura zbyt wysoka, jak i zbyt niska wywo┼éuje w bia┼ékach nieodwracalne zmiany, czyli tzw. denaturacj─Ö, stan, kt├│ry odpowiada ┼Ťmierci tkanek. Graniczn─ů temperatur─ů, powy┼╝ej kt├│rej bia┼éka przestaj─ů ┼╝y─ç, czyli ulegaj─ů denaturacji jest 56┬░C. Tak wi─Öc w przebiegu oparzenia wytwarza si─Ö taka sytuacja, ┼╝e cz─Ö┼Ť─ç ustroju przestaje ┼╝y─ç; zwykle jest to fragment sk├│ry.
      Oparzeniu mo┼╝e ulec r├│┼╝nie wielka powierzchnia cia┼éa, r├│wnie┼╝ g┼é─Öboko┼Ť─ç tych uszkodze┼ä (okre┼Ťlana tzw. stopniami) bywa rozmaita. Stopie┼ä oparzenia zale┼╝y od wielu okoliczno┼Ťci, a szczeg├│lnie od temperatury czynnika, kt├│ry wywo┼éa┼é oparzenie. Inne b─Öd─ů uszkodzenia od pary wodnej, inne od wrz─ůcego oleju, a jeszcze inne od roztopionego o┼éowiu lub p┼éomienia. Wa┼╝ny jest tak┼╝e czas, przez kt├│ry powierzchnia cia┼éa by┼éa nara┼╝ona na dzia┼éanie nadmiernego ciep┼éa; im czas ten by┼é d┼éu┼╝szy, tym oparzenie b─Ödzie g┼é─Öbsze.

Stosownie do g┼é─Öboko┼Ťci uszkodzenia rozr├│┼╝nia si─Ö 4 stopnie oparzenia:
1. Rumie┼ä, tj. zaczerwienienie sk├│ry, kt├│ra poza tym bywa obrz─Ök┼éa i bolesna. Rumie┼ä powstaje pod wp┼éywem kr├│tkotrwa┼éego dzia┼éania pary wodnej, niezbyt gor─ůcej wody lub te┼╝ po zbyt intensywnym opalaniu si─Ö.
2. Na pod┼éo┼╝u rumienia pojawiaj─ů si─Ö p─Öcherze o napi─Ötej powierzchni, wype┼énione p┼éynem surowiczym. Po zdarciu takiego p─Öcherza powierzchnia sk├│ry jest ┼╝ywoczerwona, wilgotna i bardzo bolesna. P─Öcherze te to nic innego jak tylko nask├│rek uniesiony gromadz─ůcym si─Ö pod nim p┼éynem tkankowym. Oparzenia 2 stopnia powstaj─ů po oblaniu si─Ö wrz─ůtkiem, gor─ůcym olejem, pod wp┼éywem pary wodnej itd.
3. W tym stopniu oparzenia zniszczenie obejmuje ca┼é─ů grubo┼Ť─ç sk├│ry. Po zdj─Öciu nask├│rka powierzchnia sk├│ry w┼éa┼Ťciwej jest sucha, bia┼éawa i niewra┼╝liwa na dotyk. Takie oparzenie daje p┼éomie┼ä, d┼éu┼╝sze dzia┼éanie wrz─ůtku, gor─ůcy olej itd.
4. Je┼╝eli czynnik parz─ůcy ma bardzo wysok─ů temperatur─Ö (ok. 300┬░ lub wi─Öcej) i dzia┼éa d┼éugo, nast─Öpuje zw─Öglenie, kt├│re mo┼╝e nie ogranicza─ç si─Ö do sk├│ry, lecz si─Öga─ç w g┼é─ůb do tkanki podsk├│rnej mi─Ö┼Ťni, a nawet do ko┼Ťci. Uszkodzenia takie spotykamy po d┼éugotrwa┼éym dzia┼éaniu p┼éomienia, roztopionego metalu, pora┼╝eniu piorunem itd.

Obok stopnia oparzenia bardzo wa┼╝na jest jego rozleg┼éo┼Ť─ç. W pierwszym okresie po oparzeniu rozleg┼éo┼Ť─ç jest nawet wa┼╝niejsza od g┼é─Öboko┼Ťci uszkodzenia tkanek. Gro┼║ne dla ┼╝ycia bywa oparzenie 2 stopnia obejmuj─ůce oko┼éo 30% powierzchni cia┼éa, a oparzenie obejmuj─ůce ponad 50% powierzchni jest przewa┼╝nie ┼Ťmiertelne, bez wzgl─Ödu na g┼é─Öboko┼Ť─ç.

Post─Öpowanie do czasu uzyskania pomocy lekarskiej
Ka┼╝de oparzenie powinien obejrze─ç lekarz i odpowiednio pokierowa─ç leczeniem chorego. Przek┼éuwanie i zrywanie p─Öcherzy obna┼╝a uszkodzon─ů, bolesn─ů powierzchni─Ö sk├│ry i sprzyja zaka┼╝eniu. Uniesiony p┼éynem nask├│rek stanowi idealny opatrunek biologiczny, pod kt├│rym w spokoju i w najlepszych warunkach przebiega gojenie si─Ö. Niewskazane jest przyk┼éadanie ma┼Ťci na ┼Ťwie┼╝e oparzenie. Je┼╝eli do oparzenia dosz┼éo np. w wyniku oblania si─Ö wrz─ůtkiem i cz─Ö┼Ť─ç odzie┼╝y (po┼äczochy lub r─Ökawy) jest przesi─ůkni─Öta gor─ůcym p┼éynem ÔÇö nale┼╝y odzienie mo┼╝liwie szybko, ale delikatnie zdj─ů─ç z poszkodowanego. Niekt├│rzy doradzaj─ů bezpo┼Ťrednio po tym polewanie oparzonej powierzchni zimn─ů wod─ů, najlepiej z lodem. Ma to ┼éagodzi─ç b├│le i ogranicza─ç denaturacj─Ö tkanek. Je┼Ťli chory dozna┼é oparzenia wskutek zapalenia si─Ö na nim ubrania, trzeba p┼éomie┼ä jak najpr─Ödzej ugasi─ç (np. przez narzucenie koca lub polanie wod─ů), a nast─Öpnie oparzonego delikatnie rozebra─ç. Je┼Ťli oparzenie powsta┼éo wskutek pora┼╝enia pr─ůdem, nale┼╝y niezw┼éocznie usun─ů─ç chorego spod dzia┼éania pr─ůdu. Ratownik powinien post─Öpowa─ç ostro┼╝nie, aby sam nie uleg┼é pora┼╝eniu.

Rozleg┼éo┼Ť─ç oparzenia. Je┼Ťli oparzenie obejmuje du┼╝─ů powierzchni─Ö cia┼éa, chorego nale┼╝y po┼éo┼╝y─ç, zawin─ůwszy go (w braku innego materia┼éu opatrunkowego) w mo┼╝liwie ┼Ťwie┼╝o wyprane i wyprasowane prze┼Ťcierad┼éo, a nast─Öpnie dobrze go okry─ç. Idea┼éem by┼éoby pokrycie ja┼éow─ů, such─ů gaz─ů ca┼éej powierzchni oparzonej, bez zrywania p─Öcherzy. Oczywi┼Ťcie gaza taka nie zawsze jest do dyspozycji na miejscu wypadku. Je┼Ťli oparzona jest r─Öka albo noga, trzeba owin─ů─ç j─ů w czysty, g┼éadki, lniany b─ůd┼║ bawe┼éniany r─Öcznik (je┼Ťli nie ma do dyspozycji w┼éa┼Ťciwego opatrunku). W przypadku oparzenia d┼éoni lub palc├│w nale┼╝y mo┼╝liwie szybko zdj─ů─ç z uszkodzonej d┼éoni pier┼Ťcionki lub obr─ůczk─Ö, cho─çby przysz┼éo j─ů przeci─ů─ç. Im szybciej to zrobimy, tym lepiej dla chorego. Pozostawienie bi┼╝uterii na palcach grozi ich martwic─ů wskutek narastaj─ůcego obrz─Öku.

Co mo┼╝na robi─ç, je┼Ťli oparzony odczuwa silne b├│le?
Nale┼╝y poda─ç mu ┼Ťrodki przeciwb├│lowe. U┼╝ycie morfiny zale┼╝y wy┼é─ůcznie od decyzji lekarza, gdy┼╝ mo┼╝e by─ç ona niekiedy szkodliwa. Je┼Ťli chory odczuwa pragnienie, mo┼╝na mu poda─ç do picia mleko, herbat─Ö, sok owocowy itd. Leczenie musi przebiega─ç inaczej, je┼Ťli pokrywa p─Öcherza ulegnie zdarciu. W├│wczas mamy do czynienia z tkliw─ů, s─ůcz─ůc─ů powierzchni─ů, krwawi─ůc─ů ┼éatwo pod wp┼éywem dotkni─Öcia i nara┼╝on─ů niemal nieuchronnie na zaka┼╝enie. W takim przypadku na uszkodzon─ů powierzchni─Ö nale┼╝y zastosowa─ç jeden z barwnik├│w wyja┼éawiaj─ůcych w wodnym roztworze (np. 1% roztw├│r fioletu gencjany, 1% roztw├│r merkurochromu) lub czysty spirytus. Miejsce uszkodzone pokry─ç ja┼éowym materia┼éem opatrunkowym, zabanda┼╝owa─ç lub opatrunek przylepi─ç plastrem. Mo┼╝na r├│wnie┼╝ u┼╝y─ç ma┼Ťci, zawieraj─ůcych antybiotyki (np. ma┼Ť─ç penicylinow─ů, ma┼Ť─ç terramycynow─ů itd.). Pami─Öta─ç jednak nale┼╝y o coraz cz─Östszych przypadkach uczule┼ä na antybiotyki, co wyra┼╝a si─Ö miejscowym pogorszeniem stanu rany, a cz─Östo i odczynem og├│lnym z gor─ůczk─ů, wysypk─ů na sk├│rze itp. W takim wypadku ma┼Ť─ç trzeba natychmiast odstawi─ç. Je┼Ťli nie ma odczynu, opatrunki zmienia si─Ö do┼Ť─ç rzadko (co czwarty, pi─ůty dzie┼ä). Je┼Ťli ranka by┼éa drobna, a uszkodzenie tkanek niezbyt g┼é─Öbokie, w├│wczas ju┼╝ podczas pierwszej zmiany opatrunku oka┼╝e si─Ö, ┼╝e jest ona ca┼ékiem zagojona, a powierzchnia oparzenia sucha.Nie mo┼╝na zrywa─ç p─Öcherzy, ani smarowa─ç czymkolwiek oparzonej powierzchni.

Szybko┼Ť─ç gojenia si─Ö oparze┼ä zale┼╝y w g┼é├│wnej mierze od g┼é─Öboko┼Ťci uszkodzenia tkanek. W oparzeniu 1 lub 2 stopnia sprawa ko┼äczy si─Ö po kilku lub kilkunastu dniach z┼éuszczeniem si─Ö nask├│rka; inaczej bywa w oparzeniach g┼é─Öbszych. Martwe tkanki musz─ů si─Ö wydzieli─ç, powsta┼ée ubytki musi wype┼éni─ç ziarnina, czyli odrastaj─ůca tkanka, a nast─Öpnie nask├│rek musi pokry─ç tworz─ůc─ů si─Ö blizn─Ö.
Gdy chory nie jest odpowiednio leczony, gojenie mo┼╝e trwa─ç przez d┼éugie tygodnie, miesi─ůce, a nawet lata. Okres gojenia si─Ö jest wielk─ů pr├│b─ů dla si┼é ustroju. Chory stale traci cenne sk┼éadniki ustrojowe wyp┼éywaj─ůce wraz z wydzielin─ů z rozleg┼éej powierzchni oparzenia, a jednocze┼Ťnie jest zatruwany przez wytwory martwych, rozk┼éadaj─ůcych si─Ö i zwykle zaka┼╝onych tkanek.

Spis tre┼Ťci:
Choroby zaka┼║ne
 Wiadomo┼Ťci og├│lne
 Zapobieganie chorobom zaka┼║nym
 Angina
 B┼éonica
 Czerwonka
 Dur brzuszny
 Gor─ůczka trzydniowa
 Grypa
 Katar
 Krztusiec
 Mononukleoza zaka┼║na
 Odra
 Ospa prawdziwa
 Ospa wietrzna
 P┼éonica
 R├│┼╝yczka
 ┼Üwinka
 T─Ö┼╝ec
 W┼Ťcieklizna
 Zapalenie jamy ustnej i dzi─ůse┼é
 Zapalenie opon m├│zgowo-rdzeniowych
 Zimnica
 ┼╗├│┼étaczka zaka┼║na
Choroby jamy ustnej
 B├│l z─Öba
 Obrz─Ök twarzy
 Parodontoza
 Pr├│chnica z─Öb├│w
 Problemy z z─Öbami u kobiety w ci─ů┼╝y
 Ropnie pochodzenia z─Öbowego
 Ropowica oko┼éoszcz─Ökowa
 Skutki nieleczenia z─Öb├│w u dzieci
 Usuwanie z─Öb├│w
 Zapalenie ko┼Ťci szcz─Ök
 Zapalenie miazgi z─Öba
 Zapalenie oz─Öbnej
 Zgorzel miazgi z─Öba
Urazy i obra┼╝enia
 Odmro┼╝enia
 Oparzenia
 Pierwsza pomoc przy zranieniu
 Pora┼╝enie pr─ůdem elektrycznym
 Post─Öpowanie przy z┼éamaniu
 Powik┼éania ran zaka┼╝onych
 Rany i skaleczenia
 Urazy czaszki
 Z┼éamania
 Z┼éamania w obr─Öbie klatki piersiowej
 Z┼éamanie ko┼äczyny dolnej
 Z┼éamanie ko┼äczyny g├│rnej
 Z┼éamanie kr─Ögos┼éupa
 Z┼éamanie miednicy
 Zwichni─Öcia
Choroby oczu
 J─Öczmie┼ä
 Grad├│wka
 Ostre zapalenie spoj├│wek
 Przewlek┼ée zapalenie spoj├│wek
 Epidemiczne zapalenie spoj├│wek
 Inne zapalenia spoj├│wek
 Zapalenie brzeg├│w powiek
 Zapalenie woreczka ┼ézowego
 Zmiany uczuleniowe powiek
 Zapalenia rog├│wki
 Najcz─Östsze zapalenia powierzchowne rog├│wki
 Nast─Öpstwa zmian zapalnych rog├│wki
 Zapalenie t─Öcz├│wki i cia┼éka rz─Öskowego
 Urazy mechaniczne oka
 Oparzenia oka
 Napromieniowanie oka
 Za─çma (katarakta)
 Jaskra
 Zapalenie naczyni├│wki
 Odwarstwienie siatk├│wki
 Zakrzep ┼╝y┼éy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zator t─Ötnicy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zapalenie nerwu wzrokowego
 Czerniak oka
 Glejak siatk├│wki
 Zez
 Kr├│tkowzroczno┼Ť─ç
Choroby narz─ůdu moczowego
 Choroby p─Öcherza moczowego
 Kamica nerkowa
 Nerczyca
 Niewydolno┼Ť─ç nerek
 Odmiedniczkowe zapalenie nerek
 Ostre zapalenie k┼é─Öbk├│w nerkowych
 Przerost gruczo┼éu krokowego
 Przewlek┼ée zapalenie k┼é─Öbk├│w nerek
Choroby przewodu pokarmowego
 Choroba wrzodowa dwunastnicy
 Choroba wrzodowa ┼╝o┼é─ůdka
 Guzy krwawnicze odbytu i odbytnicy
 Kamica ┼╝├│┼éciowa
 Marsko┼Ť─ç w─ůtroby
 Nerwice przewodu pokarmowego
 Niedro┼╝no┼Ť─ç jelit
 Nowotwory odbytnicy
 Objawy chor├│b przewodu pokarmowego
 Ostre zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Ostre zapalenie trzustki
 Ostry nie┼╝yt jelit
 Ostry nie┼╝yt ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼ée zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Przewlek┼ée zapalenie trzustki
 Przewlek┼ée zapalenie ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼éy nie┼╝yt jelit
 Rak ┼╝o┼é─ůdka
 Zapalenie wyrostka robaczkowego
Choroby sk├│ry
 Bielactwo
 Brodawki
 Choroby alergiczne sk├│ry
 Czyrak
 Grzybica nask├│rkowa
 Grzybice ow┼éosionej sk├│ry g┼éowy
 Liszaj rumieniowaty
 Liszajec
 ┼üojotok sk├│ry
 ┼üupie┼╝
 ┼üupie┼╝ ┼éojotokowy
 ┼üuszczyca
 ┼üysienie
 ┼üysienie ┼éojotokowe
 ┼üysienie plackowate
 Nowotwory sk├│ry
 Opryszczka zwyk┼éa
 Ostudy
 Ow┼éosienie nadmierne
 Owrzodzenia podudzi
 Piegi
 Pocenie si─Ö d┼éoni
 Pocenie si─Ö pach
 Pocenie si─Ö st├│p
 Pokrzywka
 Potnica
 Pot├│wki
 P├│┼épasiec
 Ropnie mnogie pach
 Ropowica i ropie┼ä
 ┼Üwierzb
 ┼Üwierzbi─ůczka
 Tr─ůdzik pospolity
 Tr─ůdzik r├│┼╝owaty
 Wszawica
 Wyprysk
 Wyprysk dzieci─Öcy
 Wyprzenie bakteryjne
 Zaka┼╝enia dro┼╝d┼╝akowe
 Zaka┼╝enia ropne
 Znamiona
Choroby reumatyczne
 Go┼Ťciec pozastawowy
 Go┼Ťciec przewlek┼éy post─Öpuj─ůcy
 Reumatyzm i profilaktyka ruchowa
 Zesztywniaj─ůce zapalenie staw├│w kr─Ögos┼éupa
 Zwyrodnienie staw├│w
Choroby przemiany materii
 Artretyzm
 Cukrzyca
 Leczenie cukrzycy
 Leczenie dny
 Leczenie oty┼éo┼Ťci
 Leki przeciwcukrzycowe doustne
 Obraz kliniczny cukrzycy
 Obraz kliniczny dny
 Oty┼éo┼Ť─ç
 Oznaczanie cukru w moczu i krwi
 Powik┼éania cukrzycy
 Powik┼éania oty┼éo┼Ťci
 Powik┼éania przy leczeniu insulin─ů
 Przyczyny oty┼éo┼Ťci
 Przyczyny zaburze┼ä przemiany materii w cukrzycy
 Zagro┼╝enia dla chorych na cukrzyc─Ö
Choroby alergiczne
 Alergia polekowa
 Astma - dychawica oskrzelowa
 Choroba posurowicza
 Co to jest alergia
 Liszaj pokrzywkowy
 Nie┼╝yt py┼ékowy
 Obrz─Ök naczynioruchowy
 ┼Üwierzbi─ůczka - Liszaj przewlek┼éy
 Wyprysk alergiczny
 Zapobieganie i leczenie alergii
 Zmiany alergiczne
Choroby układu nerwowego
 B├│le g┼éowy
 B├│le tu┼éowia
 Dr─Ötwienia i mrowienia
 Dr┼╝enia
 Dystonia torsyjna
 Gru┼║lica uk┼éadu nerwowego
 Ki┼éa uk┼éadu nerwowego
 Kr─Öcz kurczowy karku
 Leczenie b├│l├│w g┼éowy
 Migrena
 Miopatie
 M├│zgowe pora┼╝enie dzieci─Öce
 Nerwob├│le ko┼äczyn
 Nerwob├│le twarzy
 Niedow┼éady i pora┼╝enia
 Nowotw├│r m├│zgu
 Padaczka
 Stan padaczkowy
 Padaczka a dziedziczno┼Ť─ç
 Wyniki leczenia padaczki
 Parestezje napadowe
 Parkinsonizm
 Pora┼╝enia nerw├│w czaszkowych
 Post─Öpowanie w b├│lach g┼éowy
 Przewlek┼ée zapalenie opon
 Ruchy pl─ůsawicze
 Rwa kulszowa
 Stan ┼Ťpi─ůczkowy
 Stwardnienie rozsiane m├│zgu i rdzenia
 Urazy czaszki i m├│zgu
 Uszkodzenie nerw├│w obwodowych
 Zaburzenia chodu
 Zaburzenia unerwienia mimowolnego
 Zanik mi─Ö┼Ťni
 Zapalenia m├│zgu i rdzenia
 Zaburzenia w kr─ů┼╝eniu krwi w m├│zgu i rdzeniu
 Zawroty g┼éowy
 Znieczulenia
Choroby chirurgiczne
 Wrodzone wady serca
 Wady serca nabyte
 Zastrza┼é i zanokcica
 Zapalenie szpiku
 Uwi─Ö┼║ni─Öcie przepukliny
 Rozlane zapelenie otrzewnej
 ┼╗ylaki
Choroby jamy ustnej
 Ropie┼ä j─Özyka
 Ropowica dna jamy ustnej
 Promienica
 Zapalenie ┼Ťlinianek
 Zapalenia swoiste jamy ustnej
 Objawy awitaminozy w jamie ustnej
 Nowotwory jamy ustnej
 Nowotwory ┼Ťlinianek
 Urazy jamy ustnej i gard┼éa
 Cia┼éa obce w obr─Öbie ust i gard┼éa
 Ostre zapalenie gard┼éa
 Ropie┼ä oko┼éomigda┼ékowy
 Angina Plaut-Vincenta
 Zapalenie przewlek┼ée gard┼éa i migda┼ék├│w
 Nowotwory gard┼éa
 Stany zapalne pier┼Ťcienia migda┼ékowego u dzieci
 Przerost migda┼ék├│w w wieku dzieci─Öcym
 Operacja migda┼ék├│w
 Cia┼éa obce w prze┼éyku

Pomoc Linki O Serwisie
O nas
Formularz kontaktowy
Poradnik domowy
Poradnik działkowca
Spryciarze
Polskie Składy Budowlane
Jak to działa
Reklama
Jak doda─ç strone
Copyright ┬ę poradnik-rodzinny.pl All Rights Reserved.