Poradnik rodzinny


Krztusiec

      Krztusiec (koklusz) jest silnie zara┼║liw─ů chorob─ů zaka┼║n─ů, wywo┼éan─ů przez bakteri─Ö, zwane pa┼éeczkami krztu┼Ťca. Cech─ů charakterystyczn─ů krztu┼Ťca jest cz─Östy, napadowy kaszel, przy kt├│rym wydzielana jest lepka, ci─ůgn─ůca si─Ö plwojcina. Krztusiec jest chorob─ů panuj─ůc─ů na ca┼éym ┼Ťwiecie. Nie istnieje naturalna odporno┼Ť─ç w stosunku do tej choroby, tj. ka┼╝dy cz┼éowiek musi albo przechorowa─ç krztusiec (i wtedy jest odporny na ca┼ée ┼╝ycie), albo zdoby─ç odporno┼Ť─ç kr├│tkotrwa┼é─ů, drog─ů szczepienia. W odr├│┼╝nieniu np. od odry ÔÇö na krztusiec chorowa─ç mog─ů nawet noworodki, poniewa┼╝ matka w okresie ci─ů┼╝y nie przekazuje dziecku ze sw─ů krwi─ů odporno┼Ťci. Pami─Öta─ç nale┼╝y, ┼╝e wobec braku odporno┼Ťci naturalnej, na krztusiec mog─ů chorowa─ç doro┼Ťli, nawet ludzie starsi, je┼Ťli tej choroby w dzieci┼ästwie nie przeszli. Zara┼║liwo┼Ť─ç krztu┼Ťca jest bardzo du┼╝a, zw┼éaszcza we wczesnym okresie choroby, gdy ustalenie rozpoznania sprawia jeszcze bardzo du┼╝e trudno┼Ťci.

┼╣r├│d┼éa zaka┼╝enia. ┼╣r├│d┼éem zaka┼╝enia jest zawsze chory na koklusz, doros┼éy lub dziecko; nie mo┼╝na si─Ö zarazi─ç od osoby zdrowej, bo nie jest "nosicielem" krztu┼Ťca. W pomieszczeniu zamkni─Ötym zara┼║liwo┼Ť─ç jest znacznie wi─Öksza ni┼╝ na wolnym powietrzu, wystarczy nieraz kr├│tki okres wsp├│lnej zabawy w pobli┼╝u kaszl─ůcego dziecka, aby nast─ůpi┼éo zaka┼╝enie. W parku lub ogrodzie do zaka┼╝enia dochodzi tylko wtedy gdy dzieci bawi─ů si─Ö razem i zdrowe dziecko jest bardzo blisko dziecka chorego w czasie jego ataku kaszlu. Zarazki krztu┼Ťca szybko gin─ů na ┼Ťwie┼╝ym powietrzu.
Okres "wyl─Ögania" i okres zara┼╝ania. Okres wyl─Ögania krztu┼Ťca, a wi─Öc czas, kt├│ry up┼éywa od chwili zaka┼╝enia do chwili wyst─ůpienia pierwszych objaw├│w choroby, Wynosi 5ÔÇö7 dni. Dziecko chore na krztusiec mo┼╝e zara┼╝a─ç otoczenie przez 6 tygodni ÔÇö wi─Öc przez ten okres musi by─ç izolowane i nie wolno mu przebywa─ç w zbiorowiskach dzieci─Öcych.
Przebieg choroby. Krztusiec zaczyna si─Ö objawami ma┼éo charakterystycznymi: pokaszliwaniem, czasem lekkim podwy┼╝szeniem temperatury, katarem. W tym okresie, trudno rozpozna─ç krztusiec. Stopniowo kaszel zaczyna si─Ö nasila─ç, staje si─Ö coraz bardziej m─Öcz─ůcy, napad kaszlu trwa d┼éu┼╝ej, pojawia si─Ö kaszel nocny, kt├│ry budzi dziecko ze snu. Ju┼╝ w tym okresie zwraca uwag─Ö do┼Ť─ç silny wysi┼éek kaszlowy dziecka, czerwienienie si─Ö, pewien niepok├│j, wysuwanie j─Özyka przy kaszlu. W 3 tygodniu choroby lub troch─Ö p├│┼║niej, kaszel nasilaj─ůc si─Ö przechodzi w tzw. kaszel atakowy ÔÇö tak charakterystyczny i tak typowy, ┼╝e ka┼╝dy je┼Ťli raz taki kaszel s┼éysza┼é, ┼éatwo rozpoznaje krztusiec.
W okresie kaszlu napadowego dziecko czuje nieraz zbli┼╝aj─ůcy si─Ö atak, staje si─Ö niespokojne i pr├│buje powstrzyma─ç kaszel. Pr├│ba zahamowania kaszlu nie udaje si─Ö jednak i wyst─Öpuje gwa┼étowny kaszel, przerywany okresami bezdechu. Napad kaszlu ko┼äczy si─Ö cz─Östo wymiotami. W tym okresie choroby wygl─ůd dziecka jest r├│wnie┼╝ bardzo typowy i nasuwa─ç mo┼╝e podejrzenie krztu┼Ťca. Dziecko ma twarz zm─Öczon─ů, podsinione i podpuchni─Öte oczy, czasem wykrwienia do bia┼ék├│wek oczu. Jest wyczerpane nawracaj─ůcymi napadami kaszlu, bezsennymi nocami i brakiem ┼éaknienia. U niemowl─ůt, kt├│re ju┼╝ maj─ů siekacze dolne, dochodzi cz─Östo w czasie kaszlu do podci─Öcia wi─Özade┼éka j─Özyka w zwi─ůzku z wysuwaniem j─Özyka do przodu i tarciem wi─Özade┼éka o z─Öby.
Czas trwania krztu┼Ťca jest r├│┼╝ny i zale┼╝y od ci─Ö┼╝ko┼Ťci przebiegu choroby; przeci─Ötnie krztusiec trwa 6 tygodni, ale kaszel mo┼╝e si─Ö utrzymywa─ç jeszcze nawet przez okres 2ÔÇö3 miesi─Öcy. Sk┼éonno┼Ť─ç do kaszlu utrzymuje si─Ö d┼éugo po przechorowaniu krztu┼Ťca, zw┼éaszcza przy dodatkowych zaka┼╝eniach przebiegaj─ůc z zapaleniem gard┼éa.

Powik┼éania. W przebiegu krztu┼Ťca mog─ů wyst─ůpi─ç ci─Ö┼╝kie powik┼éania. U niemowl─ůt mog─ů one by─ç gro┼║ne dla ┼╝ycia. Najcz─Östszym powik┼éaniem krztu┼Ťca jest zapalenie p┼éuc, mog─ů te┼╝ wyst─ůpi─ç powik┼éania nerwowe, jak drgawki, zapalenie m├│zgu, ale s─ů one bardzo rzadkie. Przy powik┼éaniach w przebiegu krztu┼Ťca dziecko wymaga sta┼éej kontroli lekarskiej, a cz─Östo i opieki szpitalnej, zw┼éaszcza dziecko ma┼ée. W normalnie przebiegaj─ůcym krztu┼Ťcu ciep┼éota utrzymuje si─Ö zwykle w granicach normy lub jest nieznacznie podwy┼╝szona. Je┼Ťli stwierdza si─Ö jej gwa┼étowny wzrost, trzeba wezwa─ç lekarza, gdy┼╝ mo┼╝e to ┼Ťwiadczy─ç o wyst─ůpieniu powik┼éa┼ä.
Rozpoznanie. O rozpoznaniu krztu┼Ťca decyduje lekarz, opiera si─Ö on w swych rozwa┼╝aniach:
1) na wywiadzie ÔÇö a wi─Öc na ustaleniu, czy dziecko chorowa┼éo ju┼╝ na krztusiec, gdy┼╝ powt├│rne zachorowanie nale┼╝y do rzadkich;
2) na dotychczasowym przebiegu choroby (narastanie kaszlu, m─Öcz─ůcy jego charakter, kaszel nocny);
3) na pr├│bie wywo┼éania typowego ataku kaszlu przez silny ucisk szpatu┼ék─ů na j─Özyk przy ogl─ůdaniu gard┼éa, albo przez ucisk na krta┼ä dziecka;
4) na badaniu morfologicznym krwi. Typowe dla kokluszu zmiany we krwi obwodowej nie wyst─Öpuj─ů we wszystkich przypadkach; brak ich nie upowa┼╝nia wi─Öc do wy┼é─ůczenia rozpoznania krztu┼Ťca.
Leczenie. Leczeniem krztu┼Ťca musi kierowa─ç lekarz i im wcze┼Ťniej jest ono rozpocz─Öte, tym lepsze uzyskuje si─Ö wyniki. Lekarz stosuje najcz─Ö┼Ťciej antybiotyki. Wcze┼Ťnie podana chloromycetyna, a wi─Öc w 2 pierwszych tygodniach choroby, najp├│┼║niej w 3 tygodniu ÔÇö mo┼╝e znacznie skr├│ci─ç okres choroby.
Do chwili odkrycia antybiotyk├│w leczenie krztu┼Ťca by┼éo bardzo trudne, nic wi─Öc dziwnego, ┼╝e powsta┼éo na tym tle wiele przes─ůd├│w.
Piel─Ögnowanie. Du┼╝y wp┼éyw na przebieg krztu┼Ťca ma w┼éa┼Ťciwa opieka nad chorym. Przede wszystkim staramy si─Ö, a┼╝eby chory przebywa┼é mo┼╝liwie du┼╝o na ┼Ťwie┼╝ym powietrzu, nawet w zimie; chodzi o czyste, raczej ch┼éodne powietrze. Nie s─ů jednak wskazane d┼éugie i m─Öcz─ůce "spacery za r─ůczk─Ö" lub ┼╝ywe zabawy ruchowe. Nale┼╝y ogranicza─ç ruch dziecka chorego na koklusz i pilnowa─ç, aby si─Ö nie m─Öczy┼éo. Wi─Ökszy wysi┼éek fizyczny wywo┼éuje kaszel. S┼éabsze dzieci powinny ma┼éo si─Ö rusza─ç, du┼╝e werandowa─ç (cho─çby przy otwartym oknie), poniewa┼╝ ju┼╝ same napady kaszlu s─ů du┼╝ym wysi┼ékiem fizycznym. Chore na koklusz dzieci starsze dobrze jest zainteresowa─ç zabaw─ů ÔÇö nie powinny si─Ö nudzi─ç. Je┼Ťli s─ů zaj─Öte ÔÇö kaszl─ů mniej. Dla starszych dzieci wa┼╝ny jest r├│wnie┼╝ spok├│j otoczenia, przede wszystkim rodzic├│w; nie nale┼╝y si─Ö roztkliwia─ç i wpada─ç w panik─Ö przy ka┼╝dym ci─Ö┼╝kim napadzie kaszlu, gdy┼╝ niepok├│j udziela si─Ö dziecku i wp┼éywa na si┼é─Ö atak├│w. Dziecko, gdy traci oddech w czasie kaszlu, widz─ůc przera┼╝on─ů twarz matki, dusi si─Ö jeszcze bardziej. Nale┼╝y zaleca─ç wstrzymywanie si─Ö od kaszlu i wymiot├│w. W czasie m─Öcz─ůcych atak├│w kaszlu dziecko skar┼╝y si─Ö cz─Östo na b├│le mi─Ö┼Ťni brzucha; dobrze jest wtedy mocno zabanda┼╝owa─ç brzuch. Chroni to mi─Ö┼Ťnie przed wstrz─ůsami i przynosi dziecku ulg─Ö.
Dieta w krztu┼Ťcu jest normalna, zalecamy jedynie, aby pokarmy by┼éy papkowate, gdy┼╝ p┼éyny sprzyjaj─ů zach┼éystywaniu si─Ö i pobudzaj─ů do kaszlu i wymiot├│w. Je┼╝eli dziecko zwymiotuje podczas kaszlu, mo┼╝a je nakarmi─ç powt├│rnie po napadzie. W krztu┼Ťcu celowe jest podawanie wi─Ökszej ilo┼Ťci witaminy C. W przebiegu krztu┼Ťca wyst─Öpuje znaczne os┼éabienie odporno┼Ťci. W zwi─ůzku z tym nale┼╝y szczeg├│lnie skrupulatnie unika─ç kontaktu z lud┼║mi chorymi.
Zapobieganie. Uchroni─ç dziecko nie szczepione przed zaka┼╝eniem krztu┼Ťcem jest bardzo trudno, gdy┼╝ najcz─Ö┼Ťciej nie mo┼╝emy rozpozna─ç tej choroby w okresie wst─Öpnym ÔÇö w okresie jej najwi─Ökszej zara┼║liwo┼Ťci. A poniewa┼╝ jest to ci─ůgle choroba gro┼║na, zw┼éaszcza dla dzieci ma┼éych (do 2 roku ┼╝ycia), staramy si─Ö uchroni─ç dziecko przed ni─ů. Jedyn─ů metod─ů ochrony dziecka przed krztu┼Ťcem jest szczepienie.

Spis tre┼Ťci:
Choroby zaka┼║ne
 Wiadomo┼Ťci og├│lne
 Zapobieganie chorobom zaka┼║nym
 Angina
 B┼éonica
 Czerwonka
 Dur brzuszny
 Gor─ůczka trzydniowa
 Grypa
 Katar
 Krztusiec
 Mononukleoza zaka┼║na
 Odra
 Ospa prawdziwa
 Ospa wietrzna
 P┼éonica
 R├│┼╝yczka
 ┼Üwinka
 T─Ö┼╝ec
 W┼Ťcieklizna
 Zapalenie jamy ustnej i dzi─ůse┼é
 Zapalenie opon m├│zgowo-rdzeniowych
 Zimnica
 ┼╗├│┼étaczka zaka┼║na
Choroby jamy ustnej
 B├│l z─Öba
 Obrz─Ök twarzy
 Parodontoza
 Pr├│chnica z─Öb├│w
 Problemy z z─Öbami u kobiety w ci─ů┼╝y
 Ropnie pochodzenia z─Öbowego
 Ropowica oko┼éoszcz─Ökowa
 Skutki nieleczenia z─Öb├│w u dzieci
 Usuwanie z─Öb├│w
 Zapalenie ko┼Ťci szcz─Ök
 Zapalenie miazgi z─Öba
 Zapalenie oz─Öbnej
 Zgorzel miazgi z─Öba
Urazy i obra┼╝enia
 Odmro┼╝enia
 Oparzenia
 Pierwsza pomoc przy zranieniu
 Pora┼╝enie pr─ůdem elektrycznym
 Post─Öpowanie przy z┼éamaniu
 Powik┼éania ran zaka┼╝onych
 Rany i skaleczenia
 Urazy czaszki
 Z┼éamania
 Z┼éamania w obr─Öbie klatki piersiowej
 Z┼éamanie ko┼äczyny dolnej
 Z┼éamanie ko┼äczyny g├│rnej
 Z┼éamanie kr─Ögos┼éupa
 Z┼éamanie miednicy
 Zwichni─Öcia
Choroby oczu
 J─Öczmie┼ä
 Grad├│wka
 Ostre zapalenie spoj├│wek
 Przewlek┼ée zapalenie spoj├│wek
 Epidemiczne zapalenie spoj├│wek
 Inne zapalenia spoj├│wek
 Zapalenie brzeg├│w powiek
 Zapalenie woreczka ┼ézowego
 Zmiany uczuleniowe powiek
 Zapalenia rog├│wki
 Najcz─Östsze zapalenia powierzchowne rog├│wki
 Nast─Öpstwa zmian zapalnych rog├│wki
 Zapalenie t─Öcz├│wki i cia┼éka rz─Öskowego
 Urazy mechaniczne oka
 Oparzenia oka
 Napromieniowanie oka
 Za─çma (katarakta)
 Jaskra
 Zapalenie naczyni├│wki
 Odwarstwienie siatk├│wki
 Zakrzep ┼╝y┼éy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zator t─Ötnicy ┼Ťrodkowej siatk├│wki
 Zapalenie nerwu wzrokowego
 Czerniak oka
 Glejak siatk├│wki
 Zez
 Kr├│tkowzroczno┼Ť─ç
Choroby narz─ůdu moczowego
 Choroby p─Öcherza moczowego
 Kamica nerkowa
 Nerczyca
 Niewydolno┼Ť─ç nerek
 Odmiedniczkowe zapalenie nerek
 Ostre zapalenie k┼é─Öbk├│w nerkowych
 Przerost gruczo┼éu krokowego
 Przewlek┼ée zapalenie k┼é─Öbk├│w nerek
Choroby przewodu pokarmowego
 Choroba wrzodowa dwunastnicy
 Choroba wrzodowa ┼╝o┼é─ůdka
 Guzy krwawnicze odbytu i odbytnicy
 Kamica ┼╝├│┼éciowa
 Marsko┼Ť─ç w─ůtroby
 Nerwice przewodu pokarmowego
 Niedro┼╝no┼Ť─ç jelit
 Nowotwory odbytnicy
 Objawy chor├│b przewodu pokarmowego
 Ostre zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Ostre zapalenie trzustki
 Ostry nie┼╝yt jelit
 Ostry nie┼╝yt ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼ée zapalenie p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego
 Przewlek┼ée zapalenie trzustki
 Przewlek┼ée zapalenie ┼╝o┼é─ůdka
 Przewlek┼éy nie┼╝yt jelit
 Rak ┼╝o┼é─ůdka
 Zapalenie wyrostka robaczkowego
Choroby sk├│ry
 Bielactwo
 Brodawki
 Choroby alergiczne sk├│ry
 Czyrak
 Grzybica nask├│rkowa
 Grzybice ow┼éosionej sk├│ry g┼éowy
 Liszaj rumieniowaty
 Liszajec
 ┼üojotok sk├│ry
 ┼üupie┼╝
 ┼üupie┼╝ ┼éojotokowy
 ┼üuszczyca
 ┼üysienie
 ┼üysienie ┼éojotokowe
 ┼üysienie plackowate
 Nowotwory sk├│ry
 Opryszczka zwyk┼éa
 Ostudy
 Ow┼éosienie nadmierne
 Owrzodzenia podudzi
 Piegi
 Pocenie si─Ö d┼éoni
 Pocenie si─Ö pach
 Pocenie si─Ö st├│p
 Pokrzywka
 Potnica
 Pot├│wki
 P├│┼épasiec
 Ropnie mnogie pach
 Ropowica i ropie┼ä
 ┼Üwierzb
 ┼Üwierzbi─ůczka
 Tr─ůdzik pospolity
 Tr─ůdzik r├│┼╝owaty
 Wszawica
 Wyprysk
 Wyprysk dzieci─Öcy
 Wyprzenie bakteryjne
 Zaka┼╝enia dro┼╝d┼╝akowe
 Zaka┼╝enia ropne
 Znamiona
Choroby reumatyczne
 Go┼Ťciec pozastawowy
 Go┼Ťciec przewlek┼éy post─Öpuj─ůcy
 Reumatyzm i profilaktyka ruchowa
 Zesztywniaj─ůce zapalenie staw├│w kr─Ögos┼éupa
 Zwyrodnienie staw├│w
Choroby przemiany materii
 Artretyzm
 Cukrzyca
 Leczenie cukrzycy
 Leczenie dny
 Leczenie oty┼éo┼Ťci
 Leki przeciwcukrzycowe doustne
 Obraz kliniczny cukrzycy
 Obraz kliniczny dny
 Oty┼éo┼Ť─ç
 Oznaczanie cukru w moczu i krwi
 Powik┼éania cukrzycy
 Powik┼éania oty┼éo┼Ťci
 Powik┼éania przy leczeniu insulin─ů
 Przyczyny oty┼éo┼Ťci
 Przyczyny zaburze┼ä przemiany materii w cukrzycy
 Zagro┼╝enia dla chorych na cukrzyc─Ö
Choroby alergiczne
 Alergia polekowa
 Astma - dychawica oskrzelowa
 Choroba posurowicza
 Co to jest alergia
 Liszaj pokrzywkowy
 Nie┼╝yt py┼ékowy
 Obrz─Ök naczynioruchowy
 ┼Üwierzbi─ůczka - Liszaj przewlek┼éy
 Wyprysk alergiczny
 Zapobieganie i leczenie alergii
 Zmiany alergiczne
Choroby układu nerwowego
 B├│le g┼éowy
 B├│le tu┼éowia
 Dr─Ötwienia i mrowienia
 Dr┼╝enia
 Dystonia torsyjna
 Gru┼║lica uk┼éadu nerwowego
 Ki┼éa uk┼éadu nerwowego
 Kr─Öcz kurczowy karku
 Leczenie b├│l├│w g┼éowy
 Migrena
 Miopatie
 M├│zgowe pora┼╝enie dzieci─Öce
 Nerwob├│le ko┼äczyn
 Nerwob├│le twarzy
 Niedow┼éady i pora┼╝enia
 Nowotw├│r m├│zgu
 Padaczka
 Stan padaczkowy
 Padaczka a dziedziczno┼Ť─ç
 Wyniki leczenia padaczki
 Parestezje napadowe
 Parkinsonizm
 Pora┼╝enia nerw├│w czaszkowych
 Post─Öpowanie w b├│lach g┼éowy
 Przewlek┼ée zapalenie opon
 Ruchy pl─ůsawicze
 Rwa kulszowa
 Stan ┼Ťpi─ůczkowy
 Stwardnienie rozsiane m├│zgu i rdzenia
 Urazy czaszki i m├│zgu
 Uszkodzenie nerw├│w obwodowych
 Zaburzenia chodu
 Zaburzenia unerwienia mimowolnego
 Zanik mi─Ö┼Ťni
 Zapalenia m├│zgu i rdzenia
 Zaburzenia w kr─ů┼╝eniu krwi w m├│zgu i rdzeniu
 Zawroty g┼éowy
 Znieczulenia
Choroby chirurgiczne
 Wrodzone wady serca
 Wady serca nabyte
 Zastrza┼é i zanokcica
 Zapalenie szpiku
 Uwi─Ö┼║ni─Öcie przepukliny
 Rozlane zapelenie otrzewnej
 ┼╗ylaki
Choroby jamy ustnej
 Ropie┼ä j─Özyka
 Ropowica dna jamy ustnej
 Promienica

Pomoc Linki O Serwisie
O nas
Formularz kontaktowy
Poradnik domowy
Poradnik działkowca
Spryciarze
Polskie Składy Budowlane
Jak to działa
Reklama
Jak doda─ç strone
Copyright ┬ę poradnik-rodzinny.pl All Rights Reserved.